Tütün mamullerinin zararlarının önlenmesine dair kanunda değişiklik yapılması hakkında kanun
Kanun No. 5727 R.Gazete No. 26761
Tarihi: 3.1.2008 R.G. Tarihi:19.1.2008
MADDE 1 – 7/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Mamullerinin
Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunun adı “Tütün Ürünlerinin
Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun” şeklinde
değiştirilmiştir.
MADDE 2 – 4207 sayılı Kanunun 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı; kişileri ve gelecek nesilleri
tütün ürünlerinin zararlarından, bunların alışkanlıklarını özendirici
reklam, tanıtım ve teşvik kampanyalarından koruyucu tertip ve
tedbirleri almak ve herkesin temiz hava soluyabilmesinin
sağlanması yönünde düzenlemeler yapmaktır.”
MADDE 3 – 4207 sayılı Kanunun 2 nci maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Tütün ürünlerinin yasaklanması
MADDE 2 – (1) Tütün ürünleri;
a) Kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında,
b) Koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim,
ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk
kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus
konutlar hariç) binaların kapalı alanlarında,
c) Taksi hizmeti verenler dahil olmak üzere karayolu, demiryolu,
denizyolu ve havayolu toplu taşıma araçlarında,
ç) Okul öncesi eğitim kurumlarının, dershaneler, özel eğitim ve
öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının,
kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanlarında,
d) Özel hukuk kişilerine ait olan lokantalar ile kahvehane,
kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde,
tüketilemez.
(2) Ancak;
a) Yaşlı bakım evlerinde, ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinde,
cezaevlerinde,
b) Şehirlerarası veya uluslararası güzergahlarda yolcu taşıyan
denizyolu araçlarının güvertelerinde,
tütün ürünleri tüketilmesine mahsus alanlar oluşturulabilir. Bu
alanlara onsekiz yaşını doldurmamış kişiler giremez.
(3) Otelcilik hizmeti verilen işletmelerde, tütün ürünleri tüketen
müşterilerin konaklamasına tahsis edilmiş odalar oluşturulabilir.
(4) Açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat ve eğlence
faaliyetlerinin yapıldığı yerler ile bunların seyir yerlerinde tütün
ürünleri kullanılamaz. Ancak bu tesislerde, tütün ürünlerinin
tüketilmesine mahsus alanlar oluşturulabilir.
(5) Bu Kanunun tütün ürünleri tüketilmesine tahsis edilen kapalı
alanlarının koku ve duman geçişini önleyecek şekilde tecrit edilmesi ve
havalandırma tertibatı ile donatılması gerekir.
(6) Bu Kanunun uygulanmasında “tütün ürünü” ibaresi tüttürme, emme,
çiğneme ya da buruna çekerek kullanılmak üzere üretilmiş, hammadde
olarak tamamen veya kısmen tütün yaprağından imal edilmiş maddeyi ifade
eder.”
MADDE 4 – 4207 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Diğer koruyucuönlemler
MADDE 3 – (1) Tütün ürünlerinin ve üretici firmaların isim, marka
veya alametleri kullanılarak her ne suretle olursa olsun reklam ve
tanıtımı yapılamaz. Bu ürünlerin kullanılmasını özendiren veya teşvik
eden kampanyalar düzenlenemez. Tütün ürünleri üreten ve pazarlamasını
yapan firmalar, her ne surette olursa olsun hiçbir etkinliğe
isimlerini, amblemlerini veya ürünlerinin marka ya da işaretlerini
kullanarak destek olamazlar.
(2) Tütün ürünleri sektöründe faaliyet gösteren firmaların
isimleri, amblemleri veya ürünlerinin marka ya da işaretleri veya
bunları çağrıştıracak alametleri kıyafet, takı ve aksesuar olarak
taşınamaz.
(3) Tütün ürünleri sektöründe faaliyet gösteren firmalara ait
araçlarda bu ürünlere ilişkin markaların tanınmasını sağlayacak bir
uygulamaya gidilemez.
(4) Firmalar her ne amaçla olursa olsun üretilen ve pazarlaması
yapılan tütün ürünlerini bayilere veya tüketicilere, teşvik, hediye,
eşantiyon, promosyon, bedelsiz veya yardım olarak dağıtamazlar.
(5) Her ne amaçla olursa olsun, tütün ürünlerinin isim, logo veya
amblemleri kullanılarak bildirim yapılamaz, basın-yayın organlarına
ilan verilemez.
(6) Televizyonda yayınlanan programlarda, filmlerde, dizilerde,
müzik kliplerinde, reklam ve tanıtım filmlerinde tütün ürünleri
kullanılamaz, görüntülerine yer verilemez.
(7) Sağlık, eğitim ve öğretim, kültür ve spor hizmeti verilen
yerlerde tütün ürünlerinin satışı yapılamaz.
(8) Tütün ürünleri onsekiz yaşını doldurmamış kişilere satılamaz ve
tüketimlerine sunulamaz.
(9) Onsekiz yaşını doldurmamış kişiler, tütün ürünü işletmelerinde,
pazarlanmasında ve satışında istihdam edilemez.
(10) Tütün ürünleri, paket açılarak adet şeklinde veya daha küçük
paketlere bölünerek satılamaz.
(11) Tütün ürünleri, yetkili satıcı olan yerlerin dışında; otomatik
makinelerle, telefon, televizyon ve internet gibi elektronik ortamlarla
satılamaz ve satış amacıyla kargo yoluyla taşınamaz.
(12) Tütün ürünleriyle ilgili izmarit, paket, ağızlık, kağıt ve
benzeri atıklar çevreye atılamaz.
(13) Tütün ürünleri, onsekiz yaşını doldurmamış kişilerin doğrudan
ulaşacağı ve işletme dışından görülecek şekilde satışa arz edilemez.
Tütün ürünleri satış belgesi olmaksızın ve satış belgesinde belirtilen
yerin dışında satışa sunulamaz.
(14) Her türlü sakız, şeker, çerez, oyuncak, kıyafet, takı,
aksesuar ve benzeri ürünler tütün ürünlerine benzeyecek veya markasını
çağrıştıracak şekilde üretilemez, dağıtılamaz ve satılamaz.”
MADDE 5 – 4207 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kontrolün sağlanması
MADDE 4 – (1) Tütün ürünlerinin içilmesinin yasaklandığı yerlerde,
yasal düzenleme ve buna uymamanın cezai sonuçlarını belirten uyarılar;
salonlarda asgari on santimetrelik puntolarla, toplu taşım araçlarında
üç santimetrelik puntolarla herkes tarafından görülebilir yerlere
asılır. Ayrıca, tütün ürünlerinin tüketilmesine tahsis edilen alanlarda
tütün ürünleri kullanımının tehlikelerini anlatan sağlık uyarıları
herkes tarafından görülebilir yerlere asılır.
(2) Tütün ürünlerinin satışının serbest olduğu yerlere en az beş
santimetrelik puntolarla, beyaz zemin üzerine büyük harfler ve siyah
yazı rengi ile, “Yasal Uyarı: 18 yaşını doldurmayanlara sigara ve diğer
tütün ürünleri satılamaz; satanlar hakkında yasal işlem yapılır.”
ibaresi yazılarak, rahatlıkla görülebilen ve okunabilen yerlere asılır.
(3) Türkiye’de üretilen veya ithal edilen tütün ürünleri
paketlerinin üzerine, en geniş iki yüzünden, bir yüzüne toplam alanın
yüzde kırkından, diğer yüzüne yüzde otuzundan az olmamak üzere özel
çerçeve içinde tütün ürünlerinin zararlarını belirten Türkçe yazılı
uyarılar veya mesajlar konulur. Bu uyarı yazılarının aynı şekilde,
birden fazla paketi bir arada bulunduran tütün ürünleri kutuları
üzerine de yazılması zorunludur. Uyarı mesajları resim, şekil veya
grafik biçimlerinde de olabilir. Uyarı mesajlarını taşımayan tütün
ürünleri ithal edilemez veya satışa çıkarılamaz.
(4) Tütün ürünlerinin paketlerinde ve etiketlerinde, bu ürünlerin
özellikleri, sağlığa etkileri, tehlikeleri veya emisyonları ile ilgili
yanlış ve eksik bilgi verilemez, aldatıcı tanımlama, marka, renk, figür
veya işaret kullanılamaz.
(5) Bu Kanunda sözü edilen yasal uyarı yazıları, resim, şekil veya
grafik mesajlarıyla ilgili hususlar yönetmelikle düzenlenir. Bu
yönetmelik Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak Tütün, Tütün
Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından
çıkarılır.
(6) Tütün ürünleri sektöründe faaliyet gösteren firmalar, ürün,
üretim, pazarlama ve diğer aktiviteleri ile ilgili her türlü bilgiyi
istenildiği takdirde onbeş gün içerisinde Sağlık Bakanlığına ve Tütün,
Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumuna vermek
zorundadır.
(7) Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu ile ulusal, bölgesel ve
yerel yayın yapan özel televizyon kuruluşları ve radyolar, ayda en az
doksan dakika tütün ürünleri ve sağlığa zararlı diğer alışkanlıkların
zararları konusunda uyarıcı, eğitici mahiyette yayınlar yapmak
zorundadır. Bu yayınlar, asgari otuz dakikası 17:00-22:00 saatleri
arasında olmak üzere 08:00-22:00 saatleri arasında yapılır ve
yayınların kopyaları her ay düzenli olarak Radyo ve Televizyon Üst
Kuruluna teslim edilir. Bu saatler dışında yapılan yayınlar, aylık
doksan dakikalık süreye dahil edilmez. Bu süreler, Radyo ve Televizyon
Üst Kurulu tarafından denetlenir. Bu programlar, Sağlık Bakanlığı,
Milli Eğitim Bakanlığı, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, Tütün, Tütün
Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurumu, bilimsel
kuruluşlar ve sivil toplum örgütleri tarafından hazırlanır veya
hazırlattırılır. Hazırlanan programlar, Sağlık Bakanlığının olumlu
görüşü alındıktan sonra Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından
yayınlanması sağlanır.
(8) Tütün ürünleri tüketiminin ve tütün dumanına maruz kalmanın
oluşturduğu sağlık riskleri konusunda çocukları ve gençleri
bilinçlendirmek üzere ilgili kuruluşlar ve sivil toplum örgütlerinin
görüşleri alınarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından bir müfredat
hazırlanır.
(9) Tütün ürünleri alışkanlığının bırakılmasını özendirici
programlar ve tütün bağımlılığının ilaç ile tedavisinin ulaşılabilir
olması için gerekli çalışmalar Sağlık Bakanlığı tarafından yapılır.
(10) Bu maddenin yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkralarında yer
alan programların finansmanına yönelik olarak her yıl Milli Eğitim
Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı bütçesine yeterli ödenek konulur.
(11) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 41
inci maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinde belirtilen
ilan ve reklam giderleri gelir ve kurumlar vergisi matrahının
tespitinde gider olarak gösterilemez.”
MADDE 6 – 4207 sayılı Kanunun 5 inci maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Ceza hükümleri
MADDE 5 – (1) Bu Kanunun 2 nci maddesinin birinci ve dördüncü
fıkralarında belirtilen alanlarda tütün ürünleri tüketenler ile 3 üncü
maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenler, 30/3/2005 tarihli ve
5326 sayılı Kabahatler Kanununun 39 uncu maddesi hükümlerine göre; 3
üncü maddenin onikinci fıkrasına aykırı hareket edenler Kabahatler
Kanununun 41 inci maddesi hükümlerine göre cezalandırılır.
(2) 2 nci maddenin (a) bendi hariç birinci, üçüncü, dördüncü ve
beşinci fıkralarında belirtilen yasakların uygulanması ve tedbirlerin
alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme
sorumluları, işletme iznini veren kurum yetkilileri tarafından önce
yazılı olarak uyarılır. Bu uyarı yazısı, ilgili işletme sorumlusuna
tebliğ edilir. Bu uyarıya rağmen, verilen sürede yükümlülüklerini
yerine getirmeyenler, belediye sınırları içinde belediye encümeni,
belediye sınırları dışında mahalli mülki amir tarafından beşyüz Türk
Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar idari para cezası ile
cezalandırılır.
(3) 3 üncü maddenin birinci, üçüncü, dördüncü, beşinci ve onbirinci
fıkralarındaki yasakların her birine aykırı hareket edenler, ellibin
Türk Lirasından ikiyüzellibin Türk Lirasına kadar idari para cezası ile
cezalandırılır. Bu cezaya karar vermeye Tütün, Tütün Mamulleri ve
Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu yetkilidir.
(4) 3 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki yasağın görsel yayın
yoluyla ihlal edilmesi halinde; yerel yayın yapan kuruluşlar, bin Türk
Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar, bölgesel yayın yapan kuruluşlar,
beşbin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar, ulusal yayın yapan
kuruluşlar, ellibin Türk Lirasından yüzbin Türk Lirasına kadar idarî
para cezası ile cezalandırılır. Bu cezaya karar vermeye Radyo ve
Televizyon Üst Kurulu yetkilidir.
(5) 3 üncü maddenin yedinci fıkrasındaki yasağa aykırı hareket
edenler, belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye
sınırları dışında genel kolluk tarafından bin Türk Lirası idari para
cezası ile cezalandırılır.
(6) 3 üncü maddenin sekizinci fıkrasındaki yasaklara aykırı hareket
edenler, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun “Sağlık
için tehlikeli madde temini” başlıklı 194 üncü maddesi hükmüne göre
cezalandırılır.
(7) 3 üncü maddenin dokuzuncu fıkrasındaki yasağa aykırı hareket
edenler, mahalli mülki amir tarafından her bir kişiyle ilgili olarak
bin Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır.
(8) 3 üncü maddenin onuncu fıkrasındaki yasağa aykırı hareket
edenler, belediye zabıtası tarafından ikiyüzelli Türk Lirası idari para
cezası ile cezalandırılır. Belediye sınırları dışında bu yetki genel
kolluk tarafından kullanılır.
(9) 3 üncü maddenin onüçüncü fıkrasındaki yasaklara aykırı hareket
edenler, mahalli mülki amir tarafından bin Türk Lirasından onbin Türk
Lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır. Tütün ürünlerinin
satış belgesiz olarak satışının yapıldığı veya satışa hazır tutulduğu
yerlerdeki tütün ürünlerine el konulur ve nereden temin edildiğine dair
belge ibraz edilememesi halinde, mahalli mülki amir tarafından bunların
mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.
(10) 3 üncü maddenin ondördüncü fıkrasındaki ürünleri üretenler,
belediye sınırları içinde belediye encümeni, belediye sınırları dışında
mahalli mülki amir tarafından yirmibin Türk Lirasından yüzbin Türk
Lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
(11) 4 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki
yükümlülüklerin her birine aykırı hareket edenler, mahalli mülki amir
tarafından bin Türk Lirası idari para cezası ile cezalandırılır.
(12) 4 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarındaki
yükümlülüklerin her birine aykırı hareket eden üretici firmalar, Tütün,
Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından
bu yükümlülüklere aykırı olarak piyasaya sürülen malların piyasa değeri
kadar idari para cezası ile cezalandırılır. Ancak, verilecek idari para
cezasının miktarı ikiyüzellibin Türk Lirasından az olamaz.
(13) 4 üncü maddenin altıncı fıkrasındaki yükümlülüğe aykırı
hareket eden firmalar Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler
Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından ellibin Türk Lirasından yüzbin
Türk Lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır.
(14) 4 üncü maddenin yedinci fıkrasındaki yükümlülüklere aykırı
hareket edilmesi halinde; yerel yayın yapan televizyon kuruluşları bin
Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar, bölgesel yayın yapan
televizyon kuruluşları beşbin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına
kadar, ulusal yayın yapan televizyon kuruluşları ellibin Türk
Lirasından ikiyüzellibin Türk Lirasına kadar idari para cezası ile
cezalandırılır. Bu cezalar, radyo yayını yapan kuruluşlar hakkında
ondabir oranında uygulanır. Bu cezaya karar vermeye Radyo ve Televizyon
Üst Kurulu yetkilidir.
(15) Bu Kanunla kendilerine yüklenen görevleri yerine getirmeyen
memurlar ve diğer kamu görevlilerihakkında, ceza hukuku sorumluluğu
saklı kalmak kaydıyla, tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin
hükümleri uygulanır.”
MADDE 7 – 4207 sayılı Kanunun 7 nci maddesi başlığı ile birlikte
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Mülkiyetin kamuya geçirilmesi
MADDE 7 – (1) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin ikinci, dördüncü ve
ondördüncü fıkralarındaki yasakların konusunu oluşturan her türlü eşya
ile 4 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarının konusunu
oluşturan tütün ürünlerinin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine mahallî
mülki amir tarafından karar verilir.”
MADDE 8 – 4207 sayılı Kanunun 8 inci maddesi yürürlükten
kaldırılmıştır.
MADDE 9 – 4207 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde çıkarılır.”
MADDE 10 – Bu Kanunun; 3 üncü maddesi ile değiştirilen 4207 sayılı
Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi hükmü yayımı
tarihinden 18 ay, diğer hükümleri ise yayımı tarihinden 4 ay sonra
yürürlüğe girer.
MADDE 11 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
———-o———-
Yorum Gönder